ตะกรัน

ตะกรัน เกิดจากสารละลายท่ีมีเกลือของแร่ธาตุต่างๆตกผลึกแยกออกจากน้ำ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นจำพวกหินปูน อาจมีสารอินทรีย์อุดตันรวมอยู่ด้วยจะเกาะและพอกพนู ในท่อน้ำหรือถังเก็บน้ำ มีลักษณะเป็นรูปผลึกของแข็งผสมกันคล้ายกับซีเมนต์ พบเห็นได้ในชีวิตประจำวัน เช่น ตะกรันที่เกาะกันด้านในกาต้มน้ำ เนื่องจากน้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติมีแร่ธาตุมากมายเจือปน แร่ธาตุที่ก่อตัวเป็นตะกรัน อาทิ แคลเซียมคาร์บอเนต แคลเซียมซัลเฟต แคลเซียมฟอสเฟต ซิลิก้าไฮดรอกไซด์เเละซัลไฟดข์องเหล็กและแมกนีเซียม เป็นต้น เราสามารถบ่งบอกสภาพการละลายของเกลือในน้ำได้มากน้อยเพียงใดด้วยค่าผลคูณของการละลายของเกลือชนิดนั้นๆ เช่นCa2+กับ SO42- เมื่อใดที่เกลือแคลเซียมซัลเฟต (calcium sulphate, CaSO4) ละลายอยู่มากจนทาให้ผลคูณของการละลายเกินกว่าค่าคงที่ของการละลาย (solubility product constant, ksp) ซึ่งบ่งบอกถึงสภาวะอิ่มตัวยิ่งยวด เกลือ CaSO4 จะแยกตัวตกผลึก และก่อตัวเป็นตะกรัน การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิ พีเอช(pH)ความดันการระเหยของน้ำหรือการเติมผลึกของแข็งเจือปนเข้าไป จะอิทธิพลต่อการละลายได้มากข้ึนหรือน้อยลงหรือตกผลึกแยกตัวออกมา เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงสภาวะเช่นต้มน้ำ เมื่อน้ำระเหยไป ทำให้ความเข้มข้นของเกลือสูงข้ึน เราสามารถทำนายการเกิดตะกรันได้ โดยที่เราทราบปริมาณของเกลือตั้งต้น แล้วพิจารณาผลคูณของการละลายของเกลือ

Download Full Version (PDF)

ตะกรัน
Sawaeng Gerdpratoom
12 April, 2020
Share this post
Archive